Pensioen opbouwen als ZZP'er: opties vergeleken
Zzp’er zijn is heerlijk: je bent je eigen baas, je bepaalt je eigen uren en je kiest je eigen klussen. Maar er is ook een minder leuk kantje: pensioen.
Niemand die het voor je regelt, geen werkgever die maandelijks een potje voor je vult.
Als je het zelf niet doet, gebeurt er namelijk simpelweg niets. En dat is best spannend. Maar geen zorgen, het is echt niet ingewikkeld. In dit artikel leg ik je helder uit welke opties je hebt, hoe ze werken en welke het beste bij jou past. Laten we beginnen.
Waarom ZZP-pensioen anders is dan loondienst
In loondienst is pensioen vaak geregeld via je werkgever. Jij betaalt een klein deel, je baas legt bij en de rest wordt belegd door een fonds.
Als zzp’er ben je alles in één: de werknemer, de werkgever én de pensioenfondsbeheerder. Je inkomen kan fluctueren, je hebt geen vaste premie en je moet zelf de keuzes maken. Dat vraagt om een plan.
Het is niet alleen sparen; het is slim sparen en beleggen voor de lange termijn.
Je wilt natuurlijk niet dat je pensioen straks minder waard is door inflatie. Laten we de opties langslopen.
Optie 1: Sparen op een standaard spaarrekening
De meest eenvoudige manier om te beginnen is een aparte spaarrekening openen. Je stort er zelf geld op wanneer het uitkomt. Het voordeel? Het is flexibel, je kunt altijd bij je geld en het risico is nihil.
Je hoeft je geen zorgen te maken over beurskoersen die dalen. Toch zitten er serieuze nadelen aan.
De rente op spaarrekeningen is momenteel laag, vaak rond de 1 tot 2 procent. De inflatie ligt vaak hoger, wat betekent dat je koopkracht langzaam afneemt.
Om een fatsoenlijk pensioen op te bouwen alleen via sparen, moet je echt extreem veel geld apart zetten. Bovendien is de rente die je ontvangt belast, hoewel de belastingdruk hierop relatief laag is. Banken zoals Rabobank, ING en ABN AMRO bieden speciale spaarrekeningen voor zelfstandigen.
Voordelen en nadelen op een rij
Deze hebben soms iets betere voorwaarden of een iets hogere rente, maar het verschil met een normale rekening is vaak klein.
Gebruik deze optie vooral voor je emergency fund of kortetermijndoelen, niet als enige bron voor je oude dag. Het grote voordeel is de veiligheid en eenvoud. Je stopt er geld in en het is er. Geen gedoe met beurskoersen of complexe contracten.
Het nadeel is het lage rendement. Je geld groeit bijna niet.
Als je 30 jaar lang spaart met 1,5% rente, heb je veel minder dan wanneer je belegt (mits je een lange horizon hebt).
Daarnaast is de verleiding groot om het spaargeld voor andere dingen te gebruiken, zoals een nieuwe auto of een vakantie.
Optie 2: Een Individueel Pensioensavingsplan (IPS)
Een IPS is een beleggingsrekening speciaal voor zelfstandigen. Het is een populaire keuze omdat het flexibel is en belastingvoordelen biedt.
Je kunt maandelijks een bedrag inleggen en zelf kiezen in welke beleggingsfondsen je belegt.
Denk aan mixfondsen (veilig, neutraal of offensief) of indexfondsen. Het belastingvoordeel is een groot pluspunt. Je inleg is aftrekbaar van je inkomen.
Dit betekent dat je belasting terugkrijgt over het bedrag dat je inlegt. De maximale inleg voor een IPS (of vergelijkbare constructies) hangt af van je inkomen, maar kan oplopen tot zo’n € 63.600 per jaar (afhankelijk van je jaarruimte). Dit klinkt als veel, en dat is het ook, maar je moet wel over voldoende inkomen beschikken om dit te kunnen aftrekken. Aanbieders zoals Brand New Day (vaak genoemd als Brunell in oude artikelen, maar de markt verandert), Aegon en Nationale-Nederlanden bieden dergelijke plannen aan.
Beleggen met een veilige blik
De kosten liggen vaak tussen de 0,5% en 1,5% per jaar. Dat klinkt misschien weinig, maar over 30 jaar telt het flink op.
Let dus goed op de kosten van de fondsen. Bij een IPS beleg je voor de lange termijn.
Dat betekent dat je nu geld inlegt en het pas opneemt als je stopt met werken. Omdat de horizon lang is, kun je ervoor kiezen om meer risico te nemen (en dus potentieel meer rendement te halen) dan bij een spaarrekening. Het is belangrijk om je beleggingen te spreiden.
Niet alles in één aandeel stoppen, maar kiezen voor brede indexfondsen die de hele markt volgen.
Zo beperk je het risico op grote verliezen.
Optie 3: De LeVerage Pensioen (ABN AMRO)
Een specifieke en wellicht wat complexere optie is de LeVerage Pensioen van ABN AMRO. Dit is een beleggingsproduct met een hefboomeffect.
Je krijgt een lening van de bank om te beleggen. Het idee is dat je belastingvoordeel extra groot is omdat je de rente van de lening aftrekt van je inkomen.
Dit kan je netto rendement verhogen. Er zitten echter wel haken en ogen aan. Je moet de lening terugbetalen, ongeacht hoe je beleggingen presteren.
Als de beurs crasht, blijft je schuld bestaan. Daarnaast zijn de kosten vaak hoger dan bij een standaard IPS.
De maximale inleg is ook hier weer afhankelijk van je jaarruimte, vaak tot € 63.600. De leenverhouding is meestal beperkt, bijvoorbeeld tot 35% van je inleg. Dit product is voor de doorgewinterde zzp’er die de risico’s begrijpt. Het is complexer en minder passief dan een gewone beleggingsrekening. Als je geen fan bent van schulden of beleggen, is dit waarschijnlijk niet de beste keuze voor jou.
Optie 4: Pensioenbeleggen via een PUV
Een Pensioenultimo Voorziening (PUV) is een containerbegrip voor verschillende beleggingsrekeningen die voldoen aan de fiscale pensioenregels. Het werkt eigenlijk bijna hetzelfde als een IPS.
Je stort geld, belegt het en krijgt belastingvoordeel. Het verschil zit hem vaak in de flexibiliteit van de beleggingskeuze en de aanbieder. Bij een PUV kun je vaak zelf meer sturen.
Je kunt kiezen uit specifieke fondsen of een strategie op maat maken.
Net als bij een IPS is de inleg aftrekbaar tot je maximale jaarruimte. De kosten variëren, maar liggen vaak rond de 0,5% tot 1,5% per jaar. Het is een optie voor zzp’ers die graag zelf de touwtjes in handen hebben en hun portefeuille strak willen managen.
Kies wel voor een gerenommeerde partij. Denk aan brokers of banken die een vergunning hebben voor pensioenbeleggen.
Zorg dat je weet wat de jaarlijkse kosten zijn en hoe de beleggingen zijn opgebouwd.
Spreiding blijft het toverwoord.
Waar moet je op letten bij het kiezen?
Als je door de bomen het bos niet meer ziet, focus dan op deze vier punten. Ze helpen je om de juiste keuze te maken voor jouw situatie.
1. Flexibiliteit versus zekerheid
Als zzp’er wil je misschien wel eens een maand minder inleggen als het even minder gaat. Een spaarrekening is hierin het flexibelst; je kunt altijd bij je geld. Bij een pensioenbeleggingsrekening (IPS of PUV) zit het geld vast tot je pensioendatum.
Je kunt niet zomaar tussentijds opnemen zonder fiscale boetes. Kies je voor zekerheid (spaargeld) of voor groei (beleggen) met een vastgestelde horizon?
2. Kosten, kosten, kosten
Elke euro die je betaalt aan kosten is een euro die niet voor jou werkt. Een verschil van 1% in kosten klinkt klein, maar over 30 jaar kan dit duizenden euros schelen. Vergelijk de fondskosten en de servicekosten van verschillende aanbieders.
Een goedkoop indexfonds is vaak beter dan een duur actief beheerd fonds. Beleggen brengt risico’s met zich mee.
3. Het risico dat je kunt dragen
De beurs kan dalen, soms flink. Vraag je af: kan ik slapen als mijn portefeuille 20% daalt?
Als het antwoord nee is, kies dan voor een defensievere beleggingsmix. Een LeVerage pensioen is risicovoller door de lening, een spaarrekening is risicovrij maar rendeert minder. Ken jezelf. De overheid stimuleert pensioensparen via een lijfrenteverzekering als pensioenoplossing. Je inleg is aftrekbaar, waardoor je nu minder inkomstenbelasting betaalt.
4. Belastingvoordelen meepakken
Dit is een direct voordeel. Zorg dat je je jaarruimte berekent en optimaal benut.
Als je dit niet doet, laat je gratis geld liggen. Check hiervoor de site van de Belastingdienst of gebruik een rekentool van een aanbieder.
Conclusie: Begin vandaag nog
Er is geen one-size-fits-all oplossing voor je pensioen. De beste keuze hangt af van je inkomen, je leeftijd en je risicohouding.
Wil je het simpel houden en veilig sparen? Kies voor een aparte spaarrekening.
Wil je meer rendement en belastingvoordeel? Ga dan voor een IPS of PUV en begin met beleggen. Ben je een durfal en wil je maximaal profiteren van fiscale hefbooms?
Dan is de LeVerage pensioen iets voor jou, maar wees je bewust van de risico’s. Het allerbelangrijkste is dat je begint.
Uitstellen is je grootste vijand. Open die rekening, stel een automatische overschrijving in en bouw gestaag verder. Je toekomstige ik zal je dankbaar zijn.